Kuralla eşya ayıklama: iki yıldır kimsenin dokunmadığı eşyayı tutmak mı, elden çıkarmak mı?
Dolaplar dolu, bazı eşyalardan kurtulmak istiyorsunuz ama her biri bir gün lazım olacakmış gibi geliyor. Bir kural sizden hızlı karar verir.
Son güncelleme:
Kural neden duygudan daha iyi işler
Elinize aldığınızda neredeyse her şey işe yarar görünür. Kaça aldığınızı hatırlarsınız, bir gün lazım olacağı anı hayal edersiniz ve eşya yerine geri döner. Duyguyla ayıklamak yavaş ve yorucudur, bu yüzden nadiren bitirilir.
Kural, ilk kararı sizin elinizden alır. “İki yıldır kimsenin dokunmadığı her şey” “belki”lerle dolu bir dolabı kısa bir listeye çevirir. Yine her eşyaya siz karar verirsiniz, ama yalnızca kuralın gösterdiklerine; soru da artık “bu işe yarar mı?” değil, “bunu kullandık mı?” olur. Bu sorunun bir cevabı var.
Kuralınızı seçin
İyi bir kural tek cümleyle söylenebilecek kadar basittir. En yaygın olanlar:
- İki yıldır el sürülmemiş. Klasik kural. Mevsimlerin tam bir döngüsünü ve bir yıl fazlasını kapsar.
- Alınmış ve bir yıldır açılmamış. Hâlâ ambalajında duran eşyalar en net örnektir: bir yılda açılmadıysa, onu aldıran ihtiyaç büyük olasılıkla geçmiştir.
- Uzun zamandır sizde. “Sekiz yıldan uzun süre önce alınmış” olması elden çıkarmak için bir neden değildir, ama hâlâ çalışıyor mu, bugün yine alır mıydınız diye sormak için iyi bir andır.
Bir kuralı her seferinde tek bir alana uygulayın: önce antredeki dolap, sonra kiler, sonra garaj. Bütün evi bir anda ele almak, ayıklamanın yarıda kalmasının yoludur.
İstisnalara önceden karar verin
Her kuralın istisnaları vardır ve bunlara başlamadan karar vermek, her birini tek tek tartışmaktan kolaydır:
- belgeler, garanti kâğıtları ve göstermeniz istenebilecek her şey;
- acil durum eşyaları: ilk yardım çantası, el feneri, yedek sigortalar, elektrik kesintisi için kamp ocağı;
- hâlâ sahip olduğunuz şeylerin yedek parçaları ve vidaları;
- başkası için saklananlar, örneğin küçük çocuğa kalacak giysiler;
- sınırlı miktarda duygusal değeri olan eşya: kişi başı bir anı kutusu, bir kiler dolusu değil.
Bir kategori bu listedeyse kural onu atlar. Kuralın bulduğu diğer her şey masaya gelir.
Her eşya için dört cevap
Liste önünüzdeyken her eşyaya dört cevaptan birini verin ve devam edin:
- Tutulacak, bir yıl sonra yeniden bakılacak. Onun için gerçek bir planınız var. Tarihi not edin.
- Süresiz tutulacak. Sonuçta istisnalar listesinde ya da öyle karar verdiniz. Bir daha sormayın.
- Elden çıkarılacak. Satın, başkasına verin, geri dönüşüme gönderin ya da atın. Hangisi olacağına o anda karar verin.
- Karar benim değil. Eşyanın sahibine sorun.
Gidecekleri kapının yanındaki tek bir kutuya koyun ve her eşyanın neden gittiğini not edin. “Satıldı”, “bir arkadaşa verildi”, “atıldı” yeterli. Bir yıl sonra biri eski projeksiyon cihazının nereye gittiğini sorduğunda bilirsiniz.
Sonraki turu kolaylaştırın
Kullanıma dayalı bir kuralın zor yanı, eşyaların en son ne zaman kullanıldığını bilmektir. Bundan sonra takip edin:
- bir şey için kutuyu her açtığınızda üzerindeki yazının yanına tarihi yazın;
- bir eşyayı çıkarıp yerine koyduğunuzda yalnızca yer değiştirdiğini değil, kullanıldığını not edin;
- sık kullandıklarınızı öne koyun, rafın arkası yerinden kıpırdamayanları göstersin;
- kuralı yılda bir kez, hep aynı zamanda uygulayın; böylece bir proje değil, alışkanlık olur.
Neatkept ile
Neatkept kuralları sizin yerinize tutar. Her hane iki kuralla başlar: 12 aydır açılmamış ve 24 aydır el sürülmemiş; ikisi de belgeleri atlar. Hanenizin ayarlarındaki Ayıklama bölümünden kendi kurallarınızı ekleyebilirsiniz: tüm yerler, tek bir yer veya tek bir kutu için. Bir kural bir şey bulduğunda Yerler sekmesinin en üstünde Elden Çıkarma Zamanı belirir; eşyalar eve ve yere göre gruplanır, her birinin yanında nedeni yazar. Bir eşyayı düzenlemek, tek başına taşımak, yanınıza almak veya arama sonuçlarından açmak dokunmak sayılır; içinde durduğu kutuyu taşımak sayılmaz. İncele düğmesine dokunun ve “Hâlâ kullanıyor musunuz?” sorusunu cevaplayın: bir yıl tutun, süresiz tutun ya da nedenini seçip elden çıkarın; Geri Al ile vazgeçebilirsiniz. Ayıklama sayfası nasıl çalıştığını gösterir.
Sorular ve yanıtlar
Neden bir yıl değil de iki yıl?
Bir yıl, iki mevsimde bir kullandığınız eşyaları da yakalar: bir yıl hiç kullanılmayan çadır ya da yılbaşı süsleri gibi. İki yıl, “kullanmadım” sözünün gerçekten “kullanmıyorum” anlamına gelmesi için yeterince uzun. Size uyuyorsa giysiler için daha kısa, aletler için daha uzun bir kural seçin.
Bir şeyi elden çıkardıktan sonra ihtiyacım olursa?
Olur, ama genellikle ucuza çözülür: ödünç alırsınız, kiralarsınız ya da ikinci el alırsınız. Neyi ve nasıl elden çıkardığınızın kısa bir listesini tutun; böylece aramaya değer mi, bilirsiniz.
Önce ailenin geri kalanına sormalı mıyım?
Evet, ortak olan ya da onlara ait olan her şey için. Kural size neyin kullanılmadığını söyler, kimin olduğunu söylemez. Herkes kendi eşyasına kendisi karar versin.
Bir eşyanın en son ne zaman kullanıldığını nasıl bilirim?
Çoğu zaman bilemezsiniz; insanların her şeyi saklamasının nedeni de bu. Şimdiden not almaya başlayın: açtığınızda kutunun üzerine bir tarih, etikette renkli bir nokta ya da bunu sizin yerinize kaydeden bir uygulama. Bir yıl sonra gerçek cevaplarınız olur.
Neatkept ile
Ayıklama
Dolaplar yıllar önce alınmış eşyalarla dolu. Hangileri olduğunu bilseniz bazılarını elden çıkarırdınız.
Bu bende zaten var mı?
Mağazada elinizde bir LEGO treni var ve çocuklarda zaten olup olmadığını hatırlamıyorsunuz. Ya da bu bir hediye ve onu kaldırıyorsunuz.
Ayıklama
“2 yıldır el sürülmedi” gibi bir kural koyun, Neatkept sırası gelenleri göstersin. Kararı kart kart siz verirsiniz.
Tüm yerleriniz
Sahip olduğunuz her ev, tek bir ağaçta. Eşyalar bir kutuda veya doğrudan bir rafta durur ve her birinin tam bir yolu vardır.
Kendi sözcüklerinizle arama
Birine sorar gibi sorun. Neatkept evi, odayı, kutuyu ve bir fotoğrafı göstererek yanıt verir.